Lista aktualności

Archeologiczne dziedzictwo sarbskich lasów

Zbliżający się koniec roku to czas podsumowań i refleksji nad prowadzonymi w ciągu mijającego roku działaniami. Tak też jest w Nadleśnictwie Sarbia gdzie postanowiono podsumować działalność archeologiczną na terenie nadleśnictwa.

Mogłoby się wydawać, że archeologia to dziedzina dalece odległa od leśnictwa. Nic bardziej mylnego. Jak się okazało na początku tego roku, tereny leśne skrywają znaczącą ilość stanowisk archeologicznych, a nowoczesna technika skaningu laserowego pozwala odkrywać miejsca bytowania ludności z początku naszej ery i starszych.

Szereg projektów badawczych przeprowadzonych na terenie naszego nadleśnictwa ukazało, że tereny leśne Nadleśnictwa Sarbia są bogate w ślady przeszłości. Dlatego 9 grudnia br. w siedzibie Nadleśnictwa Sarbia postanowiono podsumować i przedstawić zaproszonym gościom wyniki badań prowadzonych na terenach leśnych naszego nadleśnictwa organizując konferencję archeologiczną pt.: „Archeologiczne dziedzictwo sarbskich lasów". Konferencja została zorganizowana przez Nadleśnictwo Sarbia oraz Polskie Towarzystwo Leśne Oddział Nadnotecki przy współpracy z Wojewódzkim Urzędem Ochrony Zabytków w Poznaniu i Instytutem Prahistorii Uniwersytetu Adama Mickiewicza w Poznaniu.

W konferencji wzięli udział archeolodzy, historycy, samorządowcy, nauczyciele i inne osoby zainteresowane tematyką archeologiczną. Mieliśmy przyjemność gościć: prof. dr hab. Kazimierza Ilskiego Dziekana Wydziały Historycznego Uniwersytetu Adama Mickiewicza w Poznaniu, prof. UAM dr hab. Andrzeja Michałowskiego wraz ze współpracownikami, Mieczysława Grabianowskiego – Dyrektora Gabinetu Prezesa PAN, teofila Stępnia – Głównego Księgowego RDLP w Pile, ks. Bogdana Spychaja Proboszcza Parafii Matki Bożej Pocieszycielki w Wyszynach, przedstawicieli Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Poznaniu na czele z panią Jolantą Goszczyńską Wielkopolskim Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków, władze samorządowe w osobach Tadeusza Teterusa – Starosty Czarnkowsko-Trzcianeckiego, Marcina Sokołowskiego – Wójta Gminy Budzyń, Moniki Piotrowskiej – zastępcy Wójta Gminy Czarnków, Alicji Szuty – przedstawiciela Burmistrza Miasta Czarnków. W konferencji uczestniczyli również dyrektorzy szkół w osobach: Alberta Tabaki Dyrektora Zespołu Szkół Leśnych w Goraju, Beaty Maszewskiej Dyrektora Zespołu Szkół im. Leśników Polskich w Gębicach oraz Donaty Kędzierskiej Dyrektora Szkoły Podstawowej im. Mikołaja Kopernika w Wyszynach. Podczas konferencji nie zabrakło również leśników.

Konferencję rozpoczął Nadleśniczy Nadleśnictwa Sarbia dr inż. Maciej Strawa, który przywitał zaproszonych gości, a następnie przekazał głos pani Romualdzie Bartkowiak z Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Poznaniu Delegatura w Pile, która dokonała krótkiego wprowadzenia do konferencji. Po wprowadzeniu Nadleśniczy Nadleśnictwa Sarbia poprosił pana prof. dr hab. Kazimierza Ilskiego o poprowadzenie pierwszej części referatowej pt.: Badania archeologiczne na terenie Nadleśnictwa Sarbia.

W tej części jako pierwsi zabrali głos państwo Małgorzata Talarczyk-Andrałojć i Mirosław Andrałojć z Pracowni Archeologiczna REFUGIUM s.c. z Poznania, którzy to wygłosili referat dotyczący badań powierzchniowych na obszarze 42 – 46 na terenie wsi Gębiczyn, Niewiemko i Wyszynki w ramach Archeologicznego Zdjęcia Polski. W ramach tych badań zostały zweryfikowane stanowiska archeologiczne z lat osiemdziesiątych jak również odkryto kilka nowych stanowisk archeologicznych.

Kolejnymi mówcami podczas konferencji byli państwo Katarzyna Kuczara-Alagierska i Piotr Alagierski z Pracowni Archeologicznej Alagierscy z Chodzieży którzy przedstawili wyniki badań archeologicznych w Wyszynach.

Jako trzeci w pierwszej części referatowej głos zabrał pana Marcin Kita Dyrektor Chodzieskiego Domu Kultury, który to w swoim wystąpieniu przedstawił plany stworzenia szlaku turystycznego o tematyce archeologicznej obejmującego miasto Chodzież, gminę Chodzież oraz gminę Budzyń.

Na koniec pierwszej części referat przedstawił prof. UAM dr hab. Andrzej Michałowski z Uniwersytetu Adama Mickiewicza w Poznaniu. Wystąpienie dotyczyło wykopaliskowych badań archeologicznych prowadzonych w miejscowości Mirosław. Pan profesor przedstawił przebieg wykopalisk jak również opowiedział o zabytkach jakie odsłonił badany kurhan.

Drugą część konferencji pt.: „Świat przeszłości bliżej nas" poprowadził prof. UAM dr hab. Andrzej Michałowski. Podczas tej części uczestnicy wysłuchali wykładów Mateusza Wawrzyniaka, który przybliżył obecnym temat kurhanów, ich roli i budowy. Kolejne dwa referaty przygotowane przez dr Milenę Teska, Patrycję Kaczmarską i Krzysztofa Żurka oraz Martę Krzyżanowską z Uniwersytetu Adama Mickiewicza w Poznaniu dotyczyły obszaru mody, sposobu ubierania i ozdób jakie noszono między innymi w kulturze wielbarskiej. Na koniec konferencji referat pt.: „Za progiem czeka świat" wygłosił dr Jarosław Rola. W swym wystąpieniu przedstawił temat szlaków wędrówek dawnych ludów. W trakcie konferencji przedstawiciele Wydziału Historycznego Uniwersytetu Adama Mickiewicza oraz Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Poznaniu złożyli na ręce Nadleśniczego Nadleśnictwa Sarbia podziękowania za pomoc w przeprowadzeniu badań na terenach leśnych oraz za życzliwość i dobrą atmosferę. Podziękowania otrzymali również pracownicy Nadleśnictwa Sarbia zaangażowani w sprawy związane z archeologią.

 

Wygłoszone podczas konferencji referaty oraz dyskusja jaka wywiązywała się po zakończeniu każdego z nich pozwoliła na sformułowanie następujących wniosków:

1.  Należy kontynuować prace archeologiczne na terenie Nadleśnictwa Sarbia.

2.  Należy wypracować zasady gospodarki leśnej służące zachowaniu stanowisk archeologicznych znajdujących się w lasach.

3.  Należy uwzględnić wiedzę o stanowiskach archeologicznych w lasach w Planie Urządzenia Lasu, Programie Ochrony Przyrody i na Leśnej Mapie Numerycznej.

5.  Należy upowszechniać wiedzę archeologiczną w społeczeństwie, m.in. poprzez budowę edukacyjnych ścieżek historycznych.

6.  Należy rozwijać współpracę historyków – archeologów z leśnikami, samorządowcami, urzędnikami i organizacjami pozarządowymi.

Na koniec należy podkreślić, że tereny leśne skrywają setki miejsc świadczących o bytowaniu dawnych kultur na tych terenach, a zadaniem leśników jest czuwanie nad zachowaniem tych znaków dla kolejnych pokoleń.

Michał Krzysztofik